Thiết lập CDE là bước nền tảng trong quản lý thông tin dự án BIM, quyết định trực tiếp đến hiệu quả phối hợp, kiểm soát và chuyển giao dữ liệu. Tuy nhiên, để CDE vận hành đúng và bền vững thì dự án cần chuẩn bị kỹ các yêu cầu cần thiết. Cùng tìm hiểu các yếu tố quan trọng khi thiết lập CDE giúp giảm rủi ro và đảm bảo tính nhất quán cho toàn bộ dự án.

Các yếu tố cần để thiết lập CDE

Các yếu tố cần để thiết lập CDE

Cấu trúc định dạng khi thiết lập CDE

Tên của IC là một thông tin đối với người sử dụng, vì vậy người tạo lập nên sử dụng kỹ thuật 5W+ 1H và Golden Circle làm nguyên tắc đặt tên của một IC. Do đó, tên của IC nên có định dạng như sau:

Why – What – Who – When – Where – How

Chú ý:

  • Sử dụng ký hiệu _ (underscore) để phân nhóm
  • Sử dụng ký hiệu – (hyphen) cho những yếu tố ít thay đổi trong một giai đoạn của thời đoạn chuyển giao
  • Trong thời đoạn vận hành cũng sẽ phát triển theo nguyên tắc trên nhưng cấu trúc có thể khác

Kỹ thuật nên sử dụng trong quy ước đặt tên

Tên của một IC được thể hiện càng ngắn càng tốt nhưng phải rõ ràng và được thống nhất trong toàn bộ dự án. Việc này thường được gọi là quy ước đặt tên (naming convention). Trước khi tiến hành các nội dung dưới đây cần hiểu được kỹ thuật dưới đây:

Sử dụng tiếng Anh để ngắn gọn nhưng rõ ràng không mơ hồ gây hiểu lầm.

Ví dụ:

  • Tiếng Việt: rất khó để làm cho ngắn gọn. Ví dụ: Mô hình thông tin công trình – MHTTCT
  • Tiếng Anh rất dễ ngắn gọn. Ví dụ: Building Information Model – BIM

Tuy nhiên, BIM không phải là viết tắt của Building Information Model. Tại sao như vậy thì chú ý:

  • Abbreviation (Viết tắt):
    • Định nghĩa: Abbreviation là sự rút gọn của một từ hoặc cụm từ bằng cách loại bỏ một số ký tự hoặc âm tiết.
    • Cách hình thành:
      • Thường chỉ sử dụng một hoặc vài chữ cái đầu của từ hoặc cụm từ.
      • Có thể bao gồm cả dấu chấm hoặc không.
  • Phát âm:
    • Được đọc giống như từ gốc đầy đủ.
  • Ví dụ sử dụng:
    • e.g. (exempli gratia) = for example (ví dụ).
    • etc. (et cetera) = and so on (v.v.).
    • Dr. = Doctor (Bác sĩ/ Tiến sĩ).
    • Jan. = January (Tháng 1).
  • Acronym (Tên tắt):
    • Định nghĩa: Acronym là một tên tắt được tạo bằng cách lấy các chữ cái đầu của các từ trong một cụm từ, nhưng đặc biệt được phát âm như một từ hoàn chỉnh mới.
    • Cách hình thành:
      • Chỉ sử dụng các chữ cái đầu của từ trong cụm từ.
      • Không sử dụng dấu chấm, tạo thành một từ mới.
  • Phát âm:
    • Được đọc như một từ thực sự, không phải đọc từng chữ cái.
  • Ví dụ sử dụng:
    • NASA = National Aeronautics and Space Administration (Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ).
    • UNICEF = United Nations International Children’s Emergency Fund (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc).
    • RAM = Random Access Memory (Bộ nhớ truy nhập ngẫu nhiên).BIM = Building Information Model
  • Một loại trung gian: Initialism
    • Định nghĩa: Initialism là một dạng viết tắt chỉsử dụng chữ cái đầu, nhưng đọc từng chữ cái riêng lẻ, không phát âm thành từ mới.
    • Ví dụ:
      • FBI = Federal Bureau of Investigation (Cục Điều tra Liên bang).
      • ATM = Automated Teller Machine (Máy rút tiền tự động).
      • HTML = Hypertext Markup Language (Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản).

Những sai lầm thường gặp khi thiết lập CDE

Trong quá trình thiết lập CDE (Common Data Environment), nhiều dự án BIM gặp khó khăn không phải do công nghệ, mà xuất phát từ những sai lầm ngay từ giai đoạn ban đầu. Việc nhận diện sớm các lỗi phổ biến sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tránh gián đoạn thông tin và đảm bảo CDE vận hành hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.

Không chuẩn hóa IC từ đầu

Một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất khi thiết lập CDE là không chuẩn hóa Information Container (IC) ngay từ đầu. Nhiều dự án cho phép các bên tự do tạo và lưu trữ thông tin mà không có cấu trúc thống nhất, dẫn đến dữ liệu rời rạc, khó truy vết và khó kiểm soát.

Khi IC không được định nghĩa rõ ràng về cấu trúc, nội dung và vòng đời, CDE dễ trở thành kho lưu trữ hỗn loạn thay vì một môi trường quản lý thông tin hiệu quả. Việc chuẩn hóa IC sớm giúp đảm bảo tính nhất quán, khả năng chia sẻ và kiểm soát thông tin xuyên suốt dự án.

Đặt tên theo thói quen cá nhân

Đặt tên tệp và thư mục theo thói quen cá nhân là lỗi rất phổ biến trong các dự án chưa áp dụng naming convention. Mỗi cá nhân sử dụng một cách đặt tên khác nhau khiến thông tin trong CDE khó tìm kiếm, dễ nhầm lẫn và không phản ánh đúng nội dung. Điều này đặc biệt nguy hiểm khi dự án có nhiều bên tham gia hoặc kéo dài qua nhiều giai đoạn. Thiếu quy ước đặt tên thống nhất sẽ làm giảm giá trị của CDE và tăng rủi ro sai sót trong phối hợp BIM.

Chỉ quan tâm công cụ, bỏ qua quy trình

Nhiều đơn vị khi thiết lập CDE chỉ tập trung lựa chọn nền tảng hoặc phần mềm mà bỏ qua việc xây dựng quy trình quản lý thông tin. Trên thực tế, CDE không chỉ là công cụ công nghệ mà là sự kết hợp giữa con người, quy trình và dữ liệu. Nếu không xác định rõ vai trò, trách nhiệm, luồng thông tin và cách sử dụng IC, dù công cụ hiện đại đến đâu cũng không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Không chuẩn bị cho giai đoạn vận hành

Một sai lầm khác là chỉ thiết lập CDE phục vụ thiết kế hoặc thi công mà không tính đến giai đoạn vận hành. Thông tin được tạo ra trong dự án nếu không đáp ứng nhu cầu quản lý tài sản sau này sẽ làm mất đi giá trị lâu dài của BIM. Việc không chuẩn bị cấu trúc IC và quy ước thông tin cho giai đoạn vận hành khiến CDE khó chuyển giao và không phát huy được vai trò trong quản lý vòng đời công trình.

Thiết lập CDE không đơn thuần là lựa chọn một nền tảng công nghệ, mà là quá trình chuẩn hóa toàn diện cách thức tạo lập, quản lý và khai thác thông tin trong dự án BIM. Hy vọng nội dung mà BIM Center đã chia sẻ trong bài viết sẽ giúp bạn biết cách chuẩn bị bài bản ngay từ đầu dự án.