Trong môi trường dữ liệu chung (CDE), Naming Convention (Quy ước đặt tên) không chỉ giúp nhận diện thông tin mà còn đóng vai trò nền móng cho toàn bộ hệ thống quản lý dữ liệu BIM. Theo định hướng của ISO 19650-2:2018, việc chuẩn hóa cách đặt tên giúp đảm bảo thông tin đúng – đủ – sạch – sống, hỗ trợ phối hợp, kiểm soát phiên bản và ra quyết định hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.
Naming Convention (Quy ước đặt tên) trong BIM
Mã trạng thái
Mã trạng thái giúp xác định IC (Information Container) đang ở đâu trong CDE và thuộc giai đoạn kiểm soát nào.
7 mã trạng thái gồm:
- V1: chuẩn bị thông tin để phối hợp
- V2: phối hợp thông tin
- V3: phê duyệt của Nhóm Chuyển Giao AEC
- V4: đồng ý của Ban QTTT AEC
- V5: đồng thuận của tất cả các Ban QTTT
- V6: Bên Khai Thác nghiệm thu
- V7: Trở thành tài sản chính thức của dự án
Mã trạng thái sẽ giúp người sử dụng phát hiện IC có nằm đúng vị trí trong CDE hay không.
Ví dụ:
- Các IC bắt đầu bằng V1 chỉ được xuất hiện trong thư mục WIP của CDE do Đội Tạo Lập quản trị.
- Các IC bắt đầu bằng V2 chỉ được xuất hiện trong thư mục Shared của CDE do Nhóm Chuyển giao quản trị.
- …
Revision- Quản lý phiên bản thông tin
Revision (sửa đổi) trong CDE là một thuộc tính của metadata. Nó được gán cho mỗi IC để theo dõi và quản lý các phiên bản của thông tin trong suốt vòng đời dự án hoặc tài sản.
Revision trong CDE đảm bảo thông tin được quản lý có hệ thống, minh bạch, và đúng phiên bản, hỗ trợ ra quyết định, giảm rủi ro sai sót, và tăng cường hiệu quả hợp tác trong dự án/quản lý tài sản.
Mục đích của Revision
- Theo dõi phiên bản thông tin: Ghi lại các thay đổi hoặc cập nhật của IC, đảm bảo người dùng biết được phiên bản hiện tại và lịch sử chỉnh sửa.
- Đảm bảo tính nhất quán: Giúp các bên liên quan sử dụng đúng phiên bản thông tin, tránh nhầm lẫn hoặc sử dụng thông tin lỗi thời.
- Hỗ trợ kiểm tra và truy xuất: Cung cấp lịch sử kiểm tra (audit trail) để xác minh quá trình phát triển thông tin, hỗ trợ giải quyết tranh chấp hoặc học hỏi kinh nghiệm.
- Liên kết với yêu cầu: Đảm bảo thông tin được sửa đổi đáp ứng các thông tin cần thiết (OIR, PIR, AIR, EIR) tại các điểm ra quyết định.
Vai trò của Revision trong CDE
- Quản lý trạng thái: Revision kết hợp với mã trạng thái (status code) để chỉ rõ phiên bản nào của IC khi đang ở thư mục đang tiến hành (WIP), chia sẻ (Shared), công bố (Published), hoặc lưu trữ (Archive).
- Phê duyệt và ủy quyền: Mỗi lần sửa đổi được ghi lại và phải trải qua quy trình phê duyệt để chuyển trạng thái, đảm bảo chất lượng thông tin.
- Phối hợp hợp tác: Revision giúp các Đội Tạo Lập và Bên Khai Thác theo dõi tiến độ, phối hợp hiệu quả, đặc biệt trong mô hình thông tin liên kết (federated information model).
- Tuân thủ tiêu chuẩn: Theo ISO 19650-2:2018, revision tuân theo các tiêu chuẩn như IEC 82045-1 để đảm bảo mã hóa thống nhất và dễ hiểu.
Ví dụ:
Làm việc trong CDE do bộ môn quản trị:
- Bộ môn gửi IC của mình đến Nhóm Chuyển Giao để xin được phối hợp thông tin (trong WIP). Phần Why sẽ là: V1.R01
- Move IC đến Archived để làm bằng chứng
- Copy IC đến Shared để mời Nhóm Chuyển Giao đến xem xét
- Nhóm Chuyển Giao (chỉ là khách mời) xem xét và yêu cầu phải điều chỉnh hay/và bổ sung (trong Shared).
- Sau khi điều chỉnh hay/và bổ sung (trong WIP) và lập lại bước 1 để Nhóm Chuyển Giao thực hiện bước 2 để xin được phối hợp thông tin. Phần Why sẽ là: V1.R02
- Nếu vẫn chưa đồng ý thì tiếp tục V1.R03
What
Viết tắt hay tên tắt của dự án. Nên sử dụng từ 3 đến 6 mẫu tự. Ví dụ:
- QNI – Quy Nhơn Iconic
- TACO – Khu nhà ở phức hợp cao tầng Thuận An
- GLADIA – Gladia by the Water
- ECITY – Empire City
Who
Quy ước đặt tên cho một số bộ môn thường gặp ở Việt Nam như dưới đây:
When
Dựa vào nghị định Số: 175/2024/NĐ-CP, trình tự đầu tư các quy ước đặt tên như dưới đây:
Where
Dựa vào la bàn để định hướng các hạng mục trong một phức hợp công trình:
 |
Cấp 1: hướng chính |
| Hạng mục chính: Center (C) | |
| Hạng mục hướng bắc : North (N) | |
| Hạng mục hướng nam: South (S) | |
| Hạng mục hướng đông: East (E) | |
| Hạng mục hướng tây: West (W) | |
| Cấp 2: mở rộng đến 45o | |
| Hạng mục hướng đông bắc: NE | |
| Hạng mục hướng đông nam: ES | |
| Hạng mục hướng tây nam: EW | |
| Hạng mục hướng tây bắc: NW |
How
IC có thể là một Folder hay một File. Theo hình 2.3 của chương 2, để phục vụ tốt yêu cầu khai thác, thông tin của tài sản số cần được phân thành 3 nhóm:
- Geometry Information
- Alphanumerical Information
- Documentation
Vì vậy, tên của IC sẽ giúp phân biệt nó thuộc loại nào. Dưới đây là quy ước:
- GEO – Geometry Information
- ALN – Alphanumerical Information
- DOC – Documentation
Naming Convention không đơn thuần là quy ước đặt tên, mà là hệ thống kiểm soát dữ liệu cốt lõi trong BIM và CDE. Khi được chuẩn hóa ngay từ đầu, dự án sẽ:
- Giảm nhầm lẫn phiên bản
- Tăng hiệu quả phối hợp
- Dễ truy xuất và kiểm soát
- Sẵn sàng cho giai đoạn vận hành
Những sai lầm thường gặp khi xây dựng Naming Convention (Quy ước đặt tên)
Dù hiểu rõ tầm quan trọng của Naming Convention (Quy ước đặt tên) nhưng nhiều dự án vẫn gặp khó khăn do các lỗi phổ biến sau:
- Không thống nhất ngay từ đầu: Mỗi bộ môn tự đặt tên theo thói quen riêng.
- Chỉ tập trung vào phần mềm, bỏ qua quy trình: CDE không thể tự kiểm soát nếu không có quy ước chuẩn.
- Thiếu quy định về Revision và Status Code: Dẫn đến trùng phiên bản hoặc sử dụng sai thông tin.
- Không cập nhật theo giai đoạn đầu tư: Khi chuyển sang vận hành, dữ liệu không còn phù hợp để khai thác.
Naming Convention (Quy ước đặt tên) cần được thực hiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án và ban hành thành tài liệu chính thức trong BEP hoặc quy chế quản lý thông tin.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang triển khai BIM theo chuẩn ISO 19650 và cần xây dựng hệ thống CDE bài bản, việc bắt đầu từ Naming Convention (Quy ước đặt tên) là bước đi chiến lược và bền vững nhất. Theo dõi BIM Center để cập nhật những kiến thức chuyên sâu về quy trình BIM và quản lý thông tin theo chuẩn quốc tế.
