Trong quy trình BIM, việc đảm bảo thông tin đúng – đủ – chính xác là yếu tố then chốt để dự án vận hành hiệu quả. Đây cũng là lý do Verification và Validation trong BIM trở thành bước kiểm soát quan trọng, giúp kiểm tra và đánh giá mức độ phù hợp của dữ liệu theo mục tiêu sử dụng. Vậy hai khái niệm này khác nhau như thế nào và áp dụng ra sao để tối ưu quản lý thông tin?

Verification vs Validation – Sự khác biệt?

Kiểm tra và xác nhận thông tin để đảm bảo rằng nó đáp ứng đúng các yêu cầu được xác định trong Level of Information Need.

Xác minh (Verification)

Mục đích: Kiểm tra xem các yêu cầu đã được đáp ứng đúng chưa, dựa trên bằng chứng khách quan.

Phạm vi:

  • Kiểm tra sự có mặt của thông tin cần thiết (ví dụ: một đối tượng như cửa ra vào hoặc thông số như khả năng chống cháy phải tồn tại trong mô hình).
  • Kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của thông tin so với các tiêu chí đã đề ra.

Xác nhận (Validation)

Mục đích: Đảm bảo rằng thông tin được cung cấp có thể được sử dụng cho mục đích dự kiến.

Phạm vi: Xác nhận giá trị của thông tin có phù hợp với mục đích sử dụng hay không (ví dụ: giá trị thời gian chịu lửa của cửa phải phù hợp với quy định quốc gia).

Yêu cầu đối với quá trình xác minh và xác nhận

  • Rõ ràng và không mơ hồ: Level of Information Need phải được chỉ định một cách rõ ràng để tránh những cách hiểu khác nhau.
  • Tự động hóa: Các quy trình xác minh và xác nhận nên hỗ trợ cả kiểm tra thủ công và đọc hiểu tự động bằng máy (machine-readable), giảm thiểu sai sót và thời gian.

Các thông tin cần kiểm tra bao gồm:

  • Đối tượng: Sự hiện diện của các đối tượng như không gian, vật thể (ví dụ: tường, cửa).
  • Thông tin chữ và số: Các thuộc tính như thông tin kỹ thuật, kích thước, giá trị.
  • Thông tin hình học: Ví dụ như vị trí, kích thước và mức độ chi tiết.
  • Cấu trúc không gian mà các thành phần tạo nên chúng
  • Căn cước dữ liệu như mức độ tin cậy, dung sai và độ chính xác nên được thêm vào thông tin chữ và số, hình học, hoặc thông tin đã được văn bản hóa để hỗ trợ việc quản lý thông tin và xác minh.

Biểu đồ quan hệ về mức độ cần thiết thông tin

Các yêu cầu của mỗi EIR trong vòng đời của một công trình bằng các gói thông tin được minh họa như hình dưới đây

Biểu đồ quan hệ về mức độ cần thiết thông tin – Nguồn ISO 7817-1:2024

Thông tin hình học (Geometrical Information):

Có thể được suy ra từ thông tin chữ và số: Ví dụ:

  • Các thông số chữ và số (ví dụ như kích thước hoặc đặc điểm hình học của đối tượng) có thể được sử dụng để dựng hình (geometry) hoặc biểu diễn hình học của đối tượng.
  • Một chiều dài hoặc bán kính cụ thể có thể xác định được một đường tròn hoặc khối.

Thông tin chữ và số (Alphanumerical Information):

Có thể được suy ra từ thông tin hình học (Geometrical Information). Ví dụ:

  • Kích thước của đối tượng (dimensions) có thể được trích xuất từ mô hình hình học.
  • Khoảng cách giữa các đối tượng cũng có thể được tính toán dựa trên thông tin hình học.

Thông tin đã được văn bản hóa (Documentation):

Có thể được suy ra từ thông tin hình học: Ví dụ:

  • Các bản vẽ hoặc hình ảnh (views) được trích xuất từ mô hình thông tin 3D.
  • Những bản vẽ này có thể được lưu dưới dạng tài liệu bên ngoài như PDF hoặc các tập tin kỹ thuật số khác.
  • Liên kết với hình học: Tài liệu có thể chứa hình học dưới dạng bản vẽ hoặc ghi chú mô tả.

Mối quan hệ giữa ISO 7817-1:2024 với bộ ISO 19650 và ISO 29481-1

 

Tổng quan về các khái niệm chính liên quan đến trao đổi thông tin

Sơ đồ trên giúp người đọc hiểu cách các khái niệm từ ba tiêu chuẩn liên kết, tạo nên một quy trình trao đổi thông tin nhất quán trong BIM. Nó nhấn mạnh rằng Level of Information Need (từ ISO 7817-1) là yếu tố then chốt để xác định EIR cho từng thời điểm trong một giai đoạn cũng như từng giai đoạn trong một thời đoạn. Nếu tuân thủ thì mới đảm bảo thông tin/dữ liệu đáp ứng được yêu cầu ĐÚNG – ĐỦ – SẠCH – SỐNG.

Giải thích:

Phần trên (Nguồn gốc thông tin cần thiết)

  • Bắt đầu từ ISO 19650-1 Organizational Information Requirements (Thông tin cần thiết tổ chức) và ISO 19650-1 Project Information Requirements (Thông tin cần thiết dự án).
  • Những yếu tố này góp phần (contributes to) vào ISO 19650-1 Asset Information Model (Mô hình thông tin tài sản) và ISO 19650-1 Project Information Model (Mô hình thông tin dự án).

Phần giữa (Yêu cầu trao đổi và giao dịch)

Từ các mô hình thông tin, dẫn đến ISO 19650-1 Exchange Information Requirements (EIR) và ISO 29481-1 Exchange Requirements (ER).

Các yếu tố hỗ trợ EIR/ER bao gồm:

  • ISO 7817-1 Level of information need (LOIN – Mức độ nhu cầu thông tin).
  • ISO 29481-1 Process Map (Bản đồ quy trình).
  • ISO 29481-1 Interaction Map / Transaction Map (Bản đồ tương tác/giao dịch).

EIR/ER định nghĩa ISO 29481-1 Transaction (Giao dịch), được hỗ trợ bởi ISO 29481-1 Model View Definition (MVD).

Phần dưới (Kết quả và thành phần thông tin)

  • Transaction dẫn đến ISO 29481-1 Information Deliverable (Giao nộp thông tin).
  • Information Deliverable bao gồm ISO 19650-1 Information Container (gói thông tin), có thể chứa:
    • ISO 7817-1 Geometrical Information (Thông tin hình học).
    • ISO 7817-1 Alphanumerical Information (Thông tin chữ số).
    • ISO 7817-1 Documentation (Tài liệu).

Chú ý:

Sơ đồ sử dụng các hộp vuông/rectangle với nhãn rõ ràng, mũi tên đơn hướng (→) để chỉ trình tự (ví dụ: từ yêu cầu đến giao nộp), và các phân nhánh để thể hiện thành phần. Nó nhấn mạnh cách ISO 7817-1 (Level of information need) đan xen với hai tiêu chuẩn còn lại để tạo thành một hệ thống trao đổi thông tin hoàn chỉnh.

Các mũi tên cho thấy mối quan hệ “is part of” hoặc “contains” (chứa), ví dụ: Geometrical và Alphanumerical có thể là part of của Documentation.

Có thể thấy, việc áp dụng đúng Verification và Validation trong BIM không chỉ giúp nâng cao chất lượng dữ liệu mà còn đảm bảo quá trình trao đổi thông tin diễn ra xuyên suốt, chính xác và đáng tin cậy. Khi kết hợp với các tiêu chuẩn như ISO 19650, ISO 7817 và ISO 29481, doanh nghiệp có thể xây dựng một hệ thống quản lý thông tin BIM bài bản, hạn chế rủi ro và tối ưu hiệu suất dự án.

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp triển khai BIM hiệu quả hoặc cần tư vấn về quy trình kiểm soát thông tin theo tiêu chuẩn quốc tế, đừng ngần ngại liên hệ với chuyên gia tại BIM Center để được hỗ trợ chi tiết.