Hệ thống phân loại UniClass cung cấp cấu trúc dữ liệu rõ ràng thông qua các bảng như Ac, Co, En, SL, EF, Ss và Pr, giúp mô tả từ mục đích hoạt động, không gian đến hệ thống và sản phẩm trong công trình. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của các bảng phân loại cơ bản trong UniClass và cách chúng hỗ trợ quản lý dữ liệu trong dự án xây dựng.
Các bảng phân loại cơ bản trong hệ thống UniClass
Khác với OmniClass, UniClass không quy định về thứ tự sử dụng cho các bảng mà tùy vào điều kiện cụ thể của mỗi dự án để quyết định. Tuy nhiên, mối quan hệ mang tính hệ thống trong các dự án xây dựng phần lớn thường sử dụng các bảng theo như hình dưới đây:
Mối liên hệ tầng bậc giữa một số bảng
Ac – Activities : Hoạt động cần không gian
Đối tượng phân loại: các thông tin về hoạt động diễn ra cần phải có không gian để đáp ứng. Các thông tin này ảnh hưởng đến tất cả không gian và tài sản trong suốt vòng đời công trình, mang tính chiến lược.
Phân loại cấp 1 của bảng Ac thuộc hệ thống phân loại UniClass
Phân tích bảng này, chúng ta thấy nội dung phân loại cấp 2 được chia ra làm 2 nhóm:
- Nhóm thứ nhất: các Ac (hoạt động) xuất hiện trong thời đoạn thực hiện dự án, gồm 3 nhóm đầu tiên (Ac_05, Ac_10, Ac_15)
- Nhóm thứ hai: các Ac (hoạt động) xuất hiện trong thời đoạn vận hành dự án, gồm các nhóm còn lại
Nội dung nhóm thứ hai của bảng Ac là cơ sở vững chắc để:
- Trả lời câu hỏi WHY của Golden Circle: Mục đích thực hiện của dự án xây dựng là gì?
- Trả lời câu hỏi WHY của Golden Circle: Mục đích sử dụng của các không gian cần thiết?
Co – Construction Complex (Co)
Đối tượng phân loại: các khu chức năng trong một đô thị (sử dụng để quy hoạch đô thị) hay các phân khu chức năng trong khu đất xây dựng.
Từ bảng Ac, khi đã xác định được các hoạt động cần thiết:
- Của công trình thì mới xác định không gian cần thiết của công trình
- Của đô thị hay của construction complex thì mới xác định các khu chức năng của đô thị phân khu chức năng cho khu đất xây dựng
Như vậy, việc khai thác bảng Co không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực BIM mà còn là một tiềm năng cho GIS để thiết lập sự kết nối giữa BIM với GIS
Phân loại cấp 1 của bảng Co thuộc hệ thống phân loại UniClass
So sánh hai bảng Ac và Co sẽ thấy cột nội dung hình như giống nhau hoàn toàn. Và không chỉ là hai bảng này mà 3 bảng kế tiếp cũng có nội dung tương tự. Đó là ý đồ của các tác giả của hệ thống phân loại UniClass để giúp người dùng có được sự thuận lợi khi sử dụng đồng thời nói lên tính hệ thống của các bảng này.
Phân tích nội dung của bảng này sẽ thấy bảng này chia ra làm 2 nhóm:
- Nhóm 1: phân định chức năng của các phân khu trong đô thị (Co_20, 25, 30, 32, 35, 40, 42, 45)
- Nhóm 2: các khu chức năng hạ tầng kỹ thuật của của đô thị mà phân khu đang tồn lại (các Co còn lại)
Trong mã phân loại, sau 4 tiếp đầu ngữ Co, Ac, En và SL, hai số tiếp theo đều giống như
hai số đầu tiên của bảng Ac và chúng có ý nghĩa như:
10 – Chuẩn bị và sửa chữa
20 – Dịch vụ hành chính, thương mại và bảo vệ
25 – Văn hóa, giáo dục, khoa học và thông tin
30 – Công nghiệp
32 – Quản lý nước và đất
35 – Y tế, sức khỏe, phúc lợi và vệ sinh
40 – Giải trí
42 – Thể thao và hoạt động
45 – Nhà ở
50 – Xử lý chất thải
55 – Ống cấp
60 – Sưởi, làm mát và lạnh
65 – Thông gió và điều hòa không khí
70 – Phát điện và phân phối điện
75 – Truyền thông, an ninh, an toàn và bảo vệ
80 – Giao thông
85 – Vận hành và bảo trì
90 – Lưu thông và lưu trữ
Mối liên hệ của bảng Co, En và SL với bảng Ac Nguồn: https://uniclass.thenbs.com/
Hãy so sánh hai bảng Ac và Co (cũng như kết hợp với hai bảng En và SL dưới đây) để thấyvà hiểu rõ mối quan hệ này
En – Construction entity
Đối tượng phân loại: các hạng mục của một complex. Entities được định nghĩa là các bộ phận có thể nhận diện rõ ràng và độc lập so với các phần khác trong một complex, thường bao gồm các không gian hoặc vị trí, và được vận hành nhằm phục vụ một mục đích cụ thể.
Các entity có thể có quy mô rất đa dạng, và thường đảm nhiệm nhiều hoạt động khác nhau. Theo ISO 12006-2:2015, entity được mô tả là “đơn vị cơ bản của môi trường xây dựng”; xem hình số 2–3 trong phần ISO 12006-2:2015
Phân loại cấp 1 của bảng En thuộc hệ thống phân loại UniClass
Tương tự như các bảng Ac và Co, bảng En cũng được chia ra làm nhóm:
- Nhóm 1: liên quan đến hạng mục công trình sử dụng chính
- Nhóm 2 liên quan đến hạng mục hạ tầng kỹ thuật
SL – Space/Location
Đối tượng phân loại: các không gian nơi diễn ra hoạt động và các vị trí nơi có thể tìm thấy những vật thể hoặc thiết bị cụ thể của công trình
Phân loại cấp 1 của bảng SL thuộc hệ thống phân loại UniClass
Tương tự như các bảng Ac, Co, En, bảng SL cũng được chia ra làm nhóm:
- Nhóm 1: liên quan đến các hạng mục tòa nhà
- Nhóm 2 liên quan đến hạng mục hạ tầng kỹ thuật
EF – Elements / Functions
Đối tượng phân loại: các thành phần tổng quát như tường, sàn và mái — có thể được xem là các bộ phận chính của các công trình xây dựng, kết cấu, tháp hoặc hầm — và các chức năng, mô tả các dịch vụ chung cần thiết cho việc vận hành tài sản như cấp khí qua đường ống, sưởi ấm đường ray và mặt lát, hoặc thu gom chất thải.
Phân loại cấp 1 của bảng EF thuộc hệ thống phân loại UniClass
Chú ý:
Hai số đầu trong mã phân loại của hai bảng EF và Ss này sẽ có hai trường hợp:
- Chia chẵn cho 5: sẽ tương ứng với mã và nội dung của bảng này với bảng Ss là giống nhau
- Không chia chẵn cho 5: có thể là đặc thù riêng của bảng
Ss – System
Đối tượng phân loại: các tập hợp sản phẩm được kết hợp lại để vận hành như một hệ thống, nhằm phục vụ một mục đích chung hoặc cung cấp một giải pháp.
Phân loại cấp 1 của bảng Ss thuộc hệ thống phân loại UniClass
Cũng giống như mối liên hệ giữa Ac với Co – En – SL, hai bảng EF và Ss có những thành phần cấp 2 giống nhau như hình ngay dưới.
Mối liên hệ giữa bảng EF và bảng Ss
Pr – Product
Đối tượng phân loại: các sản phẩm riêng lẻ được sử dụng trong toàn bộ môi trường xây dựng, bao gồm cả những sản phẩm được lắp ráp để tạo thành hệ thống, cũng như các đối tượng được bố trí để phục vụ cho vận hành hoặc chức năng của tài sản.
Phân loại cấp 1 của bảng Pr thuộc hệ thống phân loại UniClass
Nếu so sánh với Golden Circle, có thể thấy được mối quan hệ giữa EF – Ss – Pr như sau:
- WHY : Công trình cần gì? EF
- HOW : Làm sao để đạt điều đó? Ss
- WHAT : Cụ thể gồm gì? Pr
Ngoài bảng RK đã được trình bày chi tiết trong phần thực hành của chương 1, Các bảng trên sẽ được sử dụng để có thể bắt đầu một dự án. Những bảng còn lại sẽ được trình bày chi tiết trong các chương tương ứng.
Có thể thấy hệ thống phân loại UniClass đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và quản lý dữ liệu BIM. Hiểu rõ cấu trúc và mối liên hệ giữa các bảng trong UniClass sẽ giúp quá trình xây dựng mô hình thông tin trở nên khoa học, nhất quán và dễ quản lý hơn trong suốt vòng đời dự án.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm hiểu về BIM và các tiêu chuẩn quản lý dữ liệu công trình, hãy liên hệ BIM Center để được tư vấn giải pháp triển khai BIM phù hợp, nâng cao hiệu quả thiết kế, thi công và vận hành công trình.
